Polskie znaki i cechy probiercze

Polskie cechy probiercze – co warto wiedzieć o oznaczeniach złota i srebra

Planując zakup biżuterii wykonanej ze złota lub srebra, warto zwrócić szczególną uwagę na materiał, z którego został wykonany dany wyrób. Biżuteria z metali szlachetnych charakteryzuje się nie tylko estetyką i trwałością, ale również określoną wartością, która zależy od zawartości czystego metalu w stopie.

Każdy wyrób jubilerski wykonany z metali szlachetnych powinien być odpowiednio oznaczony. Służą do tego cechy probiercze, które informują o próbie metalu, z jakiego wykonano biżuterię. Znajomość tych oznaczeń pozwala świadomie ocenić jakość oraz wartość kupowanego produktu.

Poniżej przedstawiamy najważniejsze informacje dotyczące polskich cech probierczych złota i srebra.

Czym jest próba złota i srebra?

Próba metalu określa zawartość czystego metalu szlachetnego w stopie, z którego wykonano dany wyrób jubilerski. W przypadku złota oraz srebra czysty metal jest zbyt miękki, aby mógł być wykorzystywany samodzielnie, dlatego łączy się go z innymi metalami, takimi jak miedź czy srebro.

Próba wyrażana jest w promilach i wskazuje, jaka część stopu stanowi czysty metal szlachetny. Przykładowo próba 750 oznacza, że 75% składu wyrobu stanowi czyste złoto, natomiast pozostałe 25% to inne metale.

Cechy probiercze – co oznaczają?

Obowiązek ocechowania dotyczy wyrobów jubilerskich wykonanych z metali szlachetnych w zależności od zawartości danego metalu w wyrobie, a nie całkowitej masy produktu.

W przypadku złota obowiązek nadania cechy probierczej powstaje, gdy masa złota w wyrobie przekracza 1 gram.
W przypadku srebra obowiązek ten dotyczy wyrobów, w których masa srebra przekracza 5 gramów.

Oznacza to, że produkt może nie podlegać obowiązkowi ocechowania, nawet jeśli jego całkowita masa jest wyższa, o ile zawartość metalu szlachetnego nie przekracza wskazanych limitów. Przykładowo wyrób o masie 6 g, zawierający 3 g srebra i 3 g kamieni, nie wymaga cechy probierczej, natomiast wyrób zawierający 5 g srebra i 1 g kamieni już takiemu obowiązkowi podlega.

Cechę probierczą nadaje Urząd Probierczy po przeprowadzeniu badania składu stopu metalu.

Cechy probiercze składają się z:

• oznaczenia cyfrowego próby metalu,

• litery wskazującej miasto, w którym dokonano badania i ocechowania,

• symbolu graficznego wskazującego rodzaj metalu (złoto lub srebro).

Wyroby, w których zawartość metalu szlachetnego nie przekracza wskazanych wartości, mogą być oznaczone wyłącznie znakiem imiennym producenta lub jubilera.

Przykłady prób złota obowiązujących w Polsce

W Polsce wyróżnia się następujące próby złota:

• próba 999 (24 karaty)
• próba 960 (23 karaty)
• próba 750 (18 karatów)
• próba 585 (14 karatów)
• próba 500 (12 karatów)
• próba 375 (9 karatów)
• próba 333 (8 karatów)

Im wyższa próba, tym większa zawartość czystego złota w stopie.

Przykłady prób srebra

Srebro, podobnie jak złoto, występuje w różnych próbach, które informują o zawartości czystego srebra w stopie. W Polsce obowiązują następujące próby srebra:

• próba 999
• próba 925
• próba 875
• próba 830
• próba 800

Najczęściej spotykaną próbą w biżuterii jest próba 925, oznaczająca, że 92,5% stopu stanowi czyste srebro.

Oznaczenia literowe w cechach probierczych

Litera znajdująca się w cesze probierczej wskazuje miasto, w którym wyrób został przebadany i ocechowany. W Polsce obowiązują następujące oznaczenia:

• B – Bydgoszcz
• G – Gdańsk
• H – Chorzów
• K – Kraków
• Ł – Łódź
• P – Poznań
• W – Warszawa
• V – Wrocław
• Z – Częstochowa

Symbole graficzne metali szlachetnych

Każdy metal szlachetny posiada przypisany symbol graficzny, który ułatwia jego identyfikację:

• głowa rycerza – wyroby ze złota
• głowa kobiety – wyroby ze srebra
• głowa konia – wyroby z platyny
• głowa psa – wyroby z palladu

Znak „MET” – co oznacza?

Oznaczenie „MET” stosowane jest na wyrobach wykonanych z metali nieszlachetnych lub takich, w których zawartość metalu szlachetnego jest zbyt niska, aby mogły zostać zaklasyfikowane do jednej z obowiązujących prób. Znak ten może również pojawić się na biżuterii jedynie powlekanej cienką warstwą metalu szlachetnego.

Znajomość polskich cech probierczych pozwala świadomie wybierać biżuterię, weryfikować jej jakość oraz ocenić rzeczywistą zawartość złota lub srebra w danym wyrobie. Dzięki temu zakup biżuterii staje się bezpieczniejszy i bardziej przemyślany.